 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Gda?skie Towarzystwo Naukowe jest kontynuatorem Towarzystwa Przyjació? Nauki i Sztuki w Gda?sku, utworzonego w 1922 r. z inicjatywy Polonii Gda?skiej.
Historia:
Za?o?ycielami Towarzystwa byli: Kamil Kantak, Piotr Bresi?ski, Filip Kocha?ski, Witold Kukowski, Jan Pietrzycki, Marceli Scheffs.
11 lipca 1922 roku z inicjatywy polskiej inteligencji Gda?ska podj?to decyzj? o powo?aniu w Wolnym Mie?cie Gda?sku Towarzystwa Przyjació? Nauki i Sztuki w Gda?sku. 18 listopada 1922 roku Towarzystwo Przyjació? Nauki i Sztuki w Gda?sku zosta?o zarejestrowane w oddziale S?du Gda?skiego, jako samodzielne Towarzystwo z wszelkimi uprawnieniami publicznymi wobec administracyjnych i policyjnych w?adz Wolnego Miasta Gda?ska. Umo?liwia?o to Towarzystwu wyst?powanie na zewn?trz bez jakichkolwiek ogranicze?, dawa?o prawo do odbywania publicznych zebra?, organizowania odczytów, wyk?adów, urz?dzania koncertów, wystaw, publikowania w?asnych wydawnictw. Uzyskanie tej prawnej rejestracji by?o du?ym osi?gni?ciem politycznym, tym bardziej ?e w roku 1922 jeszcze niewiele polskich organizacji i stowarzysze? na terenie WM Gda?ska mog?o si? szczyci? tego rodzaju uprawnieniami. Towarzystwo dzia?a?o pr??nie do wybuchu wojny w 1939 r. organizuj?c odczyty, spotkania, wystawy, prowadzi?o dzia?alno?? wydawnicz?, publikuj?c m.in. wydawnictwa o tematyce Gda?ska i stosunków polsko-gda?skich. Od 1927 r. TPNiS rozpocz??o wydawanie sta?ego organu „Rocznik Gda?ski”, który ukazuje si? do dzi? (ukaza?o si? 61 numerów). W wyniku dzia?a? wojennych ca?kowitemu zniszczeniu uleg?y zbiory biblioteczne Towarzystwa w liczbie oko?o 3000 tomów.
22 lipca 1945 roku 52 cz?onków z?o?y?o swe podpisy pod aktem restytuuj?cym dzia?alno?? Towarzystwa Przyjació? Nauki i Sztuki w wyzwolonym z wiekowej niewoli, polskim ju? Gda?sku.
W 1948 roku Zarz?d TPNiS podj?? starania o zmian? statutu i przekszta?cenie w wielowydzia?owe towarzystwo odpowiadaj?ce nowym warunkom ?ycia naukowego w Gda?sku.
W 1956 roku zosta?o zarejestrowane Gda?skie Towarzystwo Naukowe, które jest kontynuatorem Towarzystwa Przyjació? Nauki i Sztuki w Gda?sku.
Finansowanie dzia?alno?ci Towarzystwa bywa?o ró?ne. W roku 1957 Ossolineum przekaza?o GTN dzia?alno?? wydawnicz? w zwi?zku z czym Polska Akademia Nauk przyznawa?a dotacje na dzia?alno?? statutow? i wydawnicz? Towarzystwa – tak by?o do 1966 r.
W 1966 r., na skutek decyzji PAN, GTN przesz?o pod opiek? finansow? Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gda?sku. Zasadnicza zmiana nast?pi?a w 1970 r., gdy w Gda?sku zosta? utworzony Oddzia? Gda?ski Wydawnictwa Zak?adu Narodowego im. Ossoli?skich na bazie dzia?u Wydawniczego GTN. Zmieni?y si? te? zasady finansowania Towarzystwa.
W latach 1971-1990 na dzia?alno?? statutow? Towarzystwo otrzymywa?o dotacje z Polskiej Akademii Nauk. Od 1990 r. w wyniku decyzji politycznych towarzystwa naukowe wy??czono z finansowania centralnego. Obecnie Towarzystwo prowadzi swoj? dzia?alno?? statutow? w oparciu o dofinansowanie z Komitetu Bada? Naukowych (ok. 30-45% zapotrzebowania), sk?adki cz?onkowskie cz?onków zwyczajnych i wspieraj?cych, darowizny od sponsorów, sprzeda? wydawnictw w?asnych, wynajem pokoi go?cinnych, sali odczytowej, pomieszcze? biurowych.
W 1972 r. z okazji 50-lecia dzia?alno?ci Towarzystwo otrzyma?o do w?adz Miasta Gda?ska siedzib? w Gda?sku przy ul. Grodzkiej 12. XVIII-wieczna odrestaurowana kamieniczka, wpisana do rejestru zabytków, s?u?y cz?onkom Towarzystwa i ?rodowisku naukowemu Pomorza. W siedzibie Towarzystwa mie?ci si? biuro, sala odczytowa, pokoje go?cinne, biblioteka; w sali odczytowej odbywaj? si? odczyty, konferencje, spotkania; z pokoi go?cinnych korzystaj? pracownicy naukowi z kraju i zagranicy; z biblioteki )3165 woluminów) korzystaj? pracownicy naukowi, studenci i indywidualni czytelnicy.
Projekty badawcze zrealizowane przez GTN:
1. S?ownik biograficzny Pomorza Nadwi?la?skiego realizowany w latach 1995-1998 – wydano drukiem cztery tomy i suplement I. W 2002 r. uka?e si? suplement II.
2. Akta i Diariusz Królewskiej Komisji Okr?towej Króla Zygmunta III Wazy z lat 1627-1628 realizowany w latach 1996-1999 – wydano drukiem prac? pt. „Akta i Diariusz Królewskiej Komisji Okr?towej Zygmunta III z lat 1627-1628” w opracowaniu Wiktora Fenrycha.
Wa?niejsze sesje i konferencje naukowe i popularno-naukowe:
W 2000 roku Zarz?d Towarzystwa, wychodz?c naprzeciw zapotrzebowaniu spo?ecznemu, podj?? inicjatyw? organizowania (1 raz w roku) konferencji naukowych w relacjach NAUKA-POLITYKA-BIZNES-KULTURA. Pierwsza konferencja odby?a si? w czerwcu 2000 r. pt. „Dorobek nauki i perspektywy jej rozwoju w województwie pomorskim”. W drugim dniu konferencji odby?a si? dyskusja panelowa „O harmonijny rozwój Pomorza Nadwi?la?skiego”.
W 2001 r. zorganizowana zosta?a konferencja naukowa „Transfer technologii – bariery i hamulce”.
W 2002 r. odby?a si? konferencja naukowa pt. „Turystyka jako dochodowa dziedzina gospodarki Pomorza”.
Od 1974 roku Towarzystwo przyznaje nagrody naukowe dla m?odych badaczy w dziedzinach reprezentowanych przez Wydzia?y – 5 nagród rocznie.
Od stycznia 2002 r. dzia?a w GTN, powo?any uchwa?? Zarz?du, Zespó? Ekspertów Gda?skiego Towarzystwa Naukowego.
Dzia?alno?? wydawnicza:
W ci?gu 80 lat dzia?alno?ci Towarzystwo opublikowa?o:
105 monografii, 61 tomów „Rocznika Gda?skiego”, „S?owik biograficzny Pomorza Nadwi?la?skiego” - 4 tomy i Suplement I (w przygotowaniu Suplement II), 15 tomów Pomorskich Monografii Toponomastycznych, 7 tomów Gda?skich Studiów J?zykoznawczych, 8 tomów Peribalticum, 20 numerów Pomorza Gda?skiego, 11 tytu?ów z dziedziny geografii Pomorza Nadwi?la?skiego, 11 tomów Acta Technica Gedanensia, oko?o 180 tomów materia?ów pokonferencyjnych i wiele innych publikacji.
Wspó?praca naukowa GTN z innymi o?rodkami naukowymi w kraju i zagranic?:
|
